15 april 2019 16:30 uur

'Woonpijler Nationaal Programma Rotterdam Zuid ingehaald door werkelijkheid’ 

Met het Nationaal Programma Rotterdam Zuid (NPRZ) beoogt het Rijk om de ‘slechtste wijk van Nederland’ op te krikken. Door de bijbehorende woningaanpak dreigt echter een mismatch te ontstaan tussen grootschalige ingeplande sloop en de huidige Rotterdamse woningmarkt. 

Dat blijkt uit uitgebreid onderzoek door online magazine Vers Beton, Open Rotterdam, Investico en De Groene Amsterdammer.

Het in 2011 geintroduceerde Nationaal Programma Rotterdam Zuid (NPRZ), is gestaafd op drie pijlers: school, werk en wonen. In twintig jaar moet ‘Zuid’ met deze aanpak het niveau van andere grote gemeenten evenaren. Voor het slagen van het programma is het zaak om bewoners die door inzet op school en werk meer sociale mobiliteit hebben, binnen de wijk te houden en te voorkomen dat zij naar ‘betere’ gebieden verhuizen. Om in deze wens te voorzien, is de ambitie binnen het NPRZ om 35.000 woningen onder handen te nemen, gespreid over een periode van twintig jaar. Een deel van de woningen wordt gerenoveerd, een ander deel wordt gesloopt. Een groot aantal sociale huurwoningen wordt zo omgebouwd tot een kleiner aantal middenhuurwoningen. Met dit verdunnen moet de wijk meer ruimte bieden aan de groeiende middenklasse.

Hoge kosten zorgen voor achterstand

Ongeveer een derde van de aan te pakken woningen, ongeveer 12.000, valt onder de verantwoordelijkheid van woningcorporaties. Deze corporaties, vier in totaal, investeren samen 625 miljoen euro in het opknappen van hun bestand. Het grote knelpunt zit echter in de resterende particuliere voorraad van 23.000 woningen. Doordat de gesloopte woningen worden vervangen door een kleiner aantal duurdere woningen, draaien de projecten volgens Vers Beton per definitie verlies. Particuliere eigenaren voelen er dus weinig voor om bij te dragen aan de plannen voor het NPRZ en moeten door gemeente en Rijk worden uitgekocht.

Recente ontwikkelingen op de woningmarkt maken dat de kosten van dit uitkopen toenemen. De grote woonvraag zorgt voor rap stijgende woningprijzen, vooral in de grote steden. Zo steeg de prijs van een eengezinswoning in Rotterdam de afgelopen vijf jaar 65 procent, schrijft Vers Beton. De prijs van een appartement nam zelfs met 75 procent toe.

Bovendien spelen investeerders slim en snel in op de plannen uit het programma. Zodra zij plannen voor een herstructureringsproject bespeuren, schrijft Vers Beton, kopen zij de betreffende panden snel op. Het gevolg zijn nog hogere kosten voor de gemeente: het budget voor het opkopen van particuliere panden moest van 10 miljoen naar 40 miljoen euro worden verhoogd, meldt Vers Beton.

Het gevolg van deze niet-sluitende businesscase is dat het NPRZ al flink achterligt op schema. De ambitie is om per 2031 10.000 woningen aan te pakken, maar tot op heden zijn in de praktijk slechts 700 woningen onder handen genomen, schrijft Vers Beton.

Juist ook vraag naar sociale huur

De grote vraag naar woningen en de bijbehorende prijsstijging hebben nog een tweede effect: waar het eerder de ambitie was om Zuid aantrekkelijk te maken voor middeninkomens, dreigt de balans nu juist door te slaan. Woningen voor mensen met een laag inkomen worden steeds schaarser. Sociale huurwoningen ombouwen tot middenklassewoningen draagt daar alleen maar aan bij.

Arjan Schakenbos, bestuursvoorzitter bij wooncorporatie Vestia, zegt hierover tegen Vers Beton: ‘Ik vind het een goede keuze om op Zuid de komende jaren wat te doen, anders wordt de achterstand alleen maar groter. Maar op Zuid zijn ook nog grote aantallen sociale huurwoningen nodig.’ Woningcorporaties, waaronder Vestia, trokken daarom aan de bel bij de gemeente Rotterdam, schrijft Vers Beton. Volgens de corporaties zou er in 2030 een tekort van 9.000 sociale huurwoningen kunnen ontstaan.

Verloedering maande tot Nationaal Programma

Lange tijd ging het niet goed met Rotterdam Zuid. Waar andere stadsgebieden vanaf het begin van de 21e eeuw steeds meer in zwang raakten onder mensen met een middeninkomen, bleef Zuid achter. Het maande tot een grootschalige aanpak, doordat de opgave ‘on-Nederlands groot’ was, zoals de commissie Deetman Mans het in 2010 verwoorde.

Het programma getuigt van een people-based aanpak, waarbij de totale ontwikkeling van bewoners centraal staat. Op het gebied van werk en school zijn inmiddels veelbelovende resultaten behaald. Zo stijgen de CITO-scores en lopen de leerlingen in Rotterdam Zuid in op de leerlingen elders in Rotterdam en de G4. Ook met het percentage uitkeringsgerechtigden loopt Zuid in op de G4.

 

Geachte heer Timmers,


In reactie op uw email van 22 maart 2019 het volgende:


Het aanwijzen van een voorzitter, secretaris en een penningmeester

Tijdens ons gesprek op 11 maart heeft Vestia aangegeven graag een voorzitter, secretaris en een penningmeester aangewezen te zien. De bewonerscommissie heeft geen toezeggingen hierover gedaan en volgens de Overlegwet is er ook geen verplichting. Wij zien zelf daar ook geen meerwaarde in, daar wij geen financiële banden met u zullen hebben. Wij bedruipen onze eigen organisatie en betalen onze eigen acties.


Klankbordgroep

De Klankbordgroep wordt niet in de Overlegwet genoemd, derhalve is het geen punt van discussie en kan de Klankbordgroep in de bewonerscommissie worden geïntegreerd. Graag zien wij Vestia's integratievoorstel tegemoet.


Overlegstructuur 

Voorafgaand aan een volgend overleg ontvangen wij uitsluitend schriftelijk antwoord op de voorgestelde agendapunten zodat wij ons inhoudelijk kunnen voorbereiden. Van onze kant zullen wij de zes namen kenbaar maken van de commissieleden die zullen deelnemen aan het gesprek na ontvangst van de gevraagde informatie.

Wat betreft de status van het overleg dient u er rekening mee te houden dat tijdens een overleg geen enkele toezegging kan worden gedaan door de aanwezige leden van de bewonersgroep. Iedere toezegging komt tot stand na overleg in de bewonersgroep en wordt uitsluitend per mail meegedeeld.

Agendapunten

Tijdens het komende overleg willen wij de volgende vragen verhelderen:

1) Wat zijn de vervolgstappen van Vestia met betrekking tot de bewoners die nu nog in de Tweebosbuurt wonen en echt niet weg willen?

1a)  Wanneer worden deze vervolgstappen uitgevoerd en gecommuniceerd met deze groep bewoners?

2) Hoe zit het met Vestia's huidige woningvoorraad van woningen in de nabijgelegen buurten?

2a) Hoeveel woningen staan er op dit moment vrij?

2b) Hoeveel van deze woningen worden aangeboden aan de bewoners uit de Tweebosbuurt?

  1. Worden beschikbare woningen in de nabijgelegen buurten vermeld op Woonnet of achter de hand gehouden voor directe bemiddeling (zoals aangegeven op Vestia’s aan bewoners uit de Tweebosbuurt verstuurde directe bemiddeling nieuwsbrief van begin januari 2019)?

4)  Waarom worden bewoners uit de Tweebosbuurt die nog niets hebben getekend maar wel openstaan voor verhuizen en het voeren van een dialoog, met Vestia compleet genegeerd?

5.) Waarom geldt het ondertekenen van een huurbeëindiging als enige aanspraak voor een dialoog met Vestia? 

5a) Kan er geen middenweg worden gevonden?

6) Waarom worden woonwensen besproken als door Vestia via directe bemiddeling op alle wensen vanaf geweken wordt? 

6a) Kan dat niet beter worden afgestemd?

7) Kunnen bewoners uit de Tweebosbuurt ervan uitgaan dat als zij toch verhuizen, zij niet een woning aangeboden krijgen die over pakweg 3 jaar gesloopt gaat worden?

8) Hoe kan het aanbieden van een oudere en slechtere woning gezien worden als passend toewijzen en meetellen als een eerste weigering bij directe bemiddeling, als een bewoner de aangeboden woning niet accepteert?

9.) In sommige gevallen voelen bewoners uit de Tweebosbuurt zich geïntimideerd door medewerkers van Vestia. Zij ervaren het soms zelfs als bedreigend. Hoe staan jullie hierin?

9a) Waar kan wangedrag van medewerkers van Vestia gemeld worden?

10) De huren van de vervangende aangeboden Vestia-woningen zijn soms wel 300 euro meer dan de huidige huur. Daarbij komt er in juli weer een huurverhoging aan. Hoe kan Vestia de bewoners uit de Tweebosbuurt hierin tegemoetkomen?

11) Waar kan overlast ervaren van nieuwe intrekkende Tweebosbuurtbewoners worden gemeld?

11a) Wie kan er aangesproken worden als er geen verbetering is?

Gezien het aantal agendapunten en het verzoek om een schriftelijk antwoord voorafgaand aan een overleg, ontvangen wij graag uiterlijk 10 april inhoudelijk antwoord op de voorgestelde agendapunten. Na ontvangst van de opgevraagde informatie kan er een nieuwe overlegdatum voorgesteld worden.


Met vriendelijke groet,

 

Bewonerscommissie Tweebos

 

uit het AD Rotterdam TWEEBOSBUURT AFLEVERING 2

Ze kwamen in de jaren 70 naar een stad waar ze nog nooit van gehoord hadden. Nu vrezen de Turkse bewoners van de Tweebosbuurt een nieuwe verplaatsing. ,,Ze zullen me hier weg moeten slepen.’’

 

De telefoon van Özlem Yildirim trilt. Alweer. ,,Even niet’’, zucht ze. ,,Soms wordt het teveel. Dan wil ik er even niks meer mee te maken hebben.’’

Ruim één op de drie bewoners van de Rotterdamse Tweebosbuurt is Turks. En de meesten zien in de 45-jarige Özlem hun vraagbaak, vertaler en woordvoerder. ,,Özlem, wat staat er in deze brief? Özlem, Vestia heeft gebeld, maar ik begreep er niks van. Özlem, zal ik toch maar tekenen? En zo gaat het maar door. Maar ik doe het, want wie doet het anders?’’

In 1977 kwam ze als kleuter naar de Tweebosbuurt, vanuit Ankara. Vader Mehmet was al in 1971 naar Rotterdam vertrokken, om als lasser aan de slag te gaan op de RDM-werf. Moeder Selbi, getrouwd op haar zestiende, volgde zes jaar later met de kinderen, naar een stad waar ze nog nooit van hadden gehoord.

Het waren de jaren waarin de Tweebosbuurt steeds meer een Turkse buurt werd. De autochtonen die bezorgd waren over de komst van zoveel buitenlanders, trokken in de jaren erna veelal weg. De Sint Franciscuskerk verdween, de oude HBS werd een moskee, de cafés werden koffiehuizen.

,,Ik heb het altijd als een multiculturele buurt ervaren’’, zegt Özlem. ,,Met de Nederlanders die bleven, met Marokkanen, Surinamers. Het was onze kleine, veilige wereld.’’

Buurvrouwen Sidika en Yildirim op hun balkon aan de Tweebosstraat. Op de achtergrond de Maastoren, één van de blikvangers op de Kop van Zuid. © Sanne Donders

Moeder zucht. Ze kan het gesprek niet volgen, maar ze weet waar het over gaat: de sloop. ,,Alles gaat kapot’’, zegt ze met een verdrietige glimlach. Ze heeft problemen met haar nieren en haar hart. Buurvrouw Sidika (68) knijpt in haar hand. ,,Wij samen. Al heel lang.’’

Beide vrouwen zijn weduwe. Ze hebben elkaar nog, en hun kinderen, die allemaal in de buurt wonen. Özlem: ,,Maar straks woont mijn moeder in Hoogvliet, ik in Hillesluis en de buurvrouw in Charlois. Hoe moeten die vrouwen zich alleen redden op een plek waar ze nooit zijn geweest?’’

Bij een protestbijeenkomst ontmoette Özlem actievoerder Menno Janssen uit Crooswijk, die tien jaar geleden vergeefs streed tegen de sloop van zijn eigen buurt, en nu de bewoners van de Tweebosbuurt wil bijstaan. ,,Menno zei: Özlem, jij moet het aanspreekpunt worden voor de Turkse bewoners. En dat heb ik gedaan. Want ik kan het niet uitstaan. Mijn halve leven ligt hier.’’

Straks woont hier een bekakte mevrouw uit Amsterdam, met zo'n klein hondje en een dure tas

Özlem Yildirim, Strijdt tegen de sloop van de Tweebosbuurt

Haar vader overleed in de zomer van 2008, een jaar na zijn pensionering. Hij werd 66. Een paar maanden later werd bij Özlems jongste dochter een tumor in de nieren gevonden. Derya heette ze, een naam die haar vader had bedacht. ,,Ze heeft gestreden. Maar het was al uitgezaaid naar de longen.’’ Nog geen jaar na de dood van haar vader verloor ze haar dochter.

Wat is er aan de hand met de Tweebosbuurt?

Hoe ze de jaren erna is doorgekomen, zegt Özlem, weet ze zelf eigenlijk niet meer. Ze kijkt naar de foto’s boven haar moeders bank: links een portret van vader, rechts een foto van haar dochters. ,,Ik zeg nog altijd dat ik twee kinderen heb.’’ De andere dochter, Çiğdem, is 24 en woont nog bij haar. Binnenkort betrekt ze met haar verloofde een eigen huis, dichtbij moeder. En dichtbij oma – nog wel.

Özlem: ,,Het idee dat dit huis gesloopt, wordt, waar elke spijker me aan mijn vader doet denken, waar mijn dochters hebben gespeeld: dat kan ik niet aan. Straks woont hier een bekakte mevrouw uit Amsterdam, met zo’n klein hondje en een dure tas. En dan zit mijn moeder in Hoogvliet.’’

De rechter zal een oordeel moeten vellen, want met het aanbod van Vestia – afstand van het huurcontract doen in ruil voor een woning elders – gaan ze niet akkoord. Özlem wacht op de dagvaarding. ,,Als ze gaan slopen, zal dit huis als laatste sneuvelen. We blijven ons verzetten. En ik geloof nog steeds dat we het kunnen tegenhouden.’’

Dit is de tweede aflevering in een reeks reportages uit de Tweebosbuurt, die dit jaar grotendeels gesloopt moet worden. Verslaggever Peter Groenendijk en fotograaf Sanne Donders berichten wekelijks uit de buurt. Aflevering 1 vindt u hier.Reageren? Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Beste leden van de Bewonerscommissie,

 

In de e-mails van vorige week staan in totaal 41 vragen waarop jullie eerst een schriftelijke reactie willen alvorens het eerste overleg gepland wordt.

Dit is niet de manier van samenwerken zoals wij deze op 11 maart met elkaar hebben besproken.

Bovendien is het merendeel van deze vragen beantwoord in de stukken waar wij naar verwijzen in onze email van 20 maart.

Zoals we in de eerste kennismaking met elkaar hebben besproken kijken we samen naar wat er nodig is voor de huidige bewoners. Waar is behoefte aan, wat gaat goed en wat kan beter?

Waar dat nodig is kunnen wij mondeling nog een en ander toelichten m.b.t. de besluitvorming binnen Vestia en de Gemeenteraad. Ik stel voor dat we dit onderwerp op de agenda zetten van het volgende overleg.

Jullie geven aan geen voorzitter, secretaris en penningmeester te benoemen, wat mij betreft is dat prima. Als dit vanuit jullie niet wenselijk is en de samenwerking niet te goede komt kunnen we hier anders mee omgaan dan gebruikelijk. Het onderwerp “Klankbordgroep” wil ik wel graag op de agenda. Een goede samenwerking en interactie tussen de bewonerscommissie, de klankbordgroep en Vestia is in mijn ogen belangrijk. Uiteraard moeten we hier gezamenlijk een juiste manier voor vinden. Tijdens het eerste overleg wil ik dit bespreken en mijn ideeën voorleggen. 

Kunnen wij afspreken dat een afvaardiging van de bewonerscommissie op maandag 22 april om 17:00 uur op ons kantoor aan de Hilledijk voor het eerste overleg?

 

Met vriendelijke groet,

Pim Timmers

Manager Sociaal beheer

 

Vestia

Hilledijk 71, Rotterdam

Postbus 29013

3001 GA Rotterdam

Telefoon 088 124 2424

Geachte mevrouw Schalkwijk en heer Timmers,

In reactie op jullie mail van 20 maart 2019 het volgende:

In ons mail van 15 maart 2019 hebben wij u om informatie gevraagd. Tot op heden hebben wij helaas van u niet de opgevraagde informatie gekregen. De verstrekte websitelinks opgestuurd met uw reactie op 20 maart 2019, bevatten niet de informatie die wij bij u hebben opgevraagd. Om te voorkomen dat wij onze en uw tijd verdoen is het vanzelfsprekend dat wij afspreken dat de bewonerscommissie schriftelijk wordt voorzien van de opgevraagde informatie. Wij kunnen dan alleen vruchtbaar vergaderen en daarom zien wij de opgevraagde gegevens dan ook schriftelijk per mail zo spoedig mogelijk tegemoet.

Naast de eerder opgevraagde informatie ontvangen wij tevens graag op korte termijn, schriftelijk en uiterlijk 10 april, de achterliggende documenten betreffende de navolgende vragen:

Beweegredenen Vestia

1) Wat was de overweging van Vestia om de bewoners niet te informeren, terwijl Vestia weet dat de Overlegwet dit voorschrijft?

1a.) "In 2017 zijn we voortvarend aan de slag gegaan met de implementatie van de afspraken voor Rotterdam Zuid, zoals neergelegd in het Nationaal Programma Rotterdam Zuid (NPRZ). Met de gemeente Rotterdam zijn we in gesprek over de herstructurering van de Tweebosbuurt in de Afrikaanderwijk." pagina 7 en pagina 29 "Ten slotte is in 2017 aandacht besteed aan de verdere uitwerking en optimalisatie van de beoogde herstructurering van de Tweebosbuurt -Afrikaanderwijk"jaarverslag van Vestia 2017. Deze informatie staat op Vestia's website. Wat was de overweging van Vestia om bewoners pas anderhalf jaar nadat de sloopplannen zijn genomen en net voor de zomervakantie van 2018 te informeren?

2) Wat waren de overwegingen van Vestia om de verhuurdersheffing terug te vragen en onder welke voorwaarden is dat gebeurd?

2a) Wat was de inbreng van de gemeente Rotterdam hierbij?

2b) Wat was de inbreng van de NPRZ hierbij? 

2c. Wat was de inbreng van de Woonvisie hierbij?

2d) Wie heeft deze onderhandelingen namens Vestia gevoerd en welke opdrachten heeft deze persoon vanuit het bestuur meegekregen?

3) Wat was de invloed vanuit de politiek op Vestia om te willen slopen en niet te renoveren?

4) Wij willen de gehele correspondentie/stukken lezen tussen de gemeente Rotterdam en Vestia die heeft geleid tot het besluit om de Tweebosbuurt in zijn geheel te slopen.

5) Op de website van Vestia staat dat zij een sociale verhuurder is: "Wij staan voor een goede woning in een prettige buurt voor huishoudens met een laag (midden)inkomen en/of een kwetsbare positie. We zijn een grootstedelijke corporatie en verhuren, verkopen en beheren woningen in heel Nederland, maar vooral in de regio's Rijnmond en Haaglanden”. Hoe past het slopen van de gehele Tweebosbuurt in het sociale aspect van Vestia hierin?

6) Wat is het nieuwe bestemmingsplan van de Tweebosbuurt?

7) Wanneer wordt er begonnen met de bouw van de nieuwe voorgenomen sociaal huurwoningen in de Tweebosbuurt?

7a) Wat is de startdatum?

7b) Komen huidige bewoners uit de Tweebosbuurt in aanmerking voor deze woningen?

 

Fundering

1) Op basis van welke gegevens heeft Vestia destijds besloten om een funderingsonderzoek in te stellen?

2) Welk bureau heeft het funderingsonderzoek namens Vestia uitgevoerd en welke onderzoeksmethodes zijn toepast?

3) Nogmaals het verzoek voor een schriftelijke kopie van het funderingsonderzoek.


Verhuurcijfers

1) Wij willen inzicht in de verhuurcijfers van de Tweebosbuurt, in de periode 5 jaar voorafgaand (2013-2018) aan de brief van Vestia over het slopen van de Tweebosbuurt. 

2) Wat is de inzet geweest van Vestia bij de wens van bewoners die een andere woning wilden voor deze datum?


Onderhoud

1) Wat zijn de redenen geweest om de verhuurdersheffing niet te gebruiken voor het opknappen van de gehele Tweebosbuurt?

2) De afgelopen jaren heeft Vestia het geplande onderhoud in de Tweebosbuurt niet uitgevoerd, wat is er met dit onderhoudsbudget gebeurd?

3) Na de honderden miljoenen kostende renovatie van de woningen in de Tweebosbuurt in jaren 80 heeft de overheid het bezit overgedragen aan Vestia. Onder welke voorwaarden is dat gebeurd en voor welk bedrag staat dit bezit nog in de boeken van Vestia?

3a) Voor welk termijn staat dit bezit nog in de afschrijvingslijst? 

Wij gaan ervan uit dat u ons de gevraagde informatie nu spoedig schriftelijk en uiterlijk 10 april toezendt.

Onze reactie op uw mail op 22 maart 2019 betreffende het met elkaar om de tafel te gaan volgt in een aparte mail.


Met vriendelijke groet,


De bewonerscommissie Tweebos